İçindekilerŞartnamede tanımlanan 7 temel ölçü1. Yükseklik: masa tipine göre ölçü tablosu2. Ayak genişliği ve derinliği3. Travers uzunluğu ve destek açıklığı4. Bağlantı plakası ve delik düzeni ölçüleri5. Profil kesiti ve et kalınlığı6. Ölçü toleransı ve kontrol...
Metal bir masa ayağında yüzey kaplaması yalnız rengi değil; ayağın ömrünü, temizlenebilirliğini ve seri üretimde parti parti aynı görünmesini de belirler. Toz boya masa ayağı sipariş eden alıcıların çoğu şartnameye yalnız bir RAL kodu yazar; oysa ön işlem, film kalınlığı ve kürleme koşulları belirtilmediğinde aynı RAL kodu iki ayrı partide iki ayrı yüzey verebilir. Bu yazıda bir toz boya masa ayağı şartnamesinde bulunması gereken 7 kriteri sırayla ele alıyoruz; başlıklar, İstanbul Arnavutköy Hadımköy’deki fabrikamızda yürüttüğümüz üretim ve kalite kontrol pratiğinden çıkarıldı.
Bir toz boya masa ayağının yüzey performansı tek bir işlemde değil, birbirini besleyen yedi başlıkta kurulur. Teklif isterken bu yedi maddeyi tek tek yazmak, üretim sonrası renk ve doku sürprizlerini büyük ölçüde ortadan kaldırır.
Toz boyada kalıcılığı belirleyen asıl aşama boyanın kendisi değil, boyadan önce yapılan yüzey hazırlığıdır. Kaynak sonrası taşlama tozu, kesim çapağı, yağ ve oksit kalıntısı temizlenmeden uygulanan kaplama ilk aylarda tutunuyor görünse de kenarlardan kalkmaya başlar. Bu nedenle bir toz boya masa ayağı hattında sıra sabittir: yağ alma, durulama, dönüşüm kaplaması, kurutma ve ancak sonra boya kabini.
Boya tipi ise kullanım ortamına göre seçilir. Ofis ve büro mobilyasında yaygın tercih epoksi-polyester karışımlardır; gün ışığı alan vitrin, teras ya da yoğun temizlik yapılan alanlarda polyester esaslı toz boya daha uzun ömürlüdür. Yöntemin genel çalışma prensibi ve boya kimyası hakkında ayrıntı için Vikipedi’nin toz boya maddesine bakabilirsiniz.
Film kalınlığı, kaplamanın kuruduktan sonra yüzeyde bıraktığı kalınlıktır ve mikron ile ifade edilir. Çok ince kalan bölgelerde örtücülük düşer, çok kalın bölgelerde ise kenarlarda portakal kabuğu dokusu ve köşelerde kırılganlık görülür. Kürleme ise boyayı yüzeye kimyasal olarak bağlayan aşamadır; sıcaklık kadar parçanın o sıcaklıkta geçirdiği süre de belirleyicidir.
| Başlık | Endüstriyel uygulama aralığı | Şartnameye nasıl yazılır |
|---|---|---|
| Kuru film kalınlığı | 60-100 mikron (tek kat) | Alt ve üst sınır birlikte verilir |
| Kürleme sıcaklığı | 180-200 °C | Boya üreticisinin teknik föyüne göre |
| Fırında kalma süresi | Parça et kalınlığına bağlı | Süre, parça sıcaklığı üzerinden tanımlanır |
| Ölçüm noktası | Düz yüzey ve iç köşe ayrı ayrı | Yalnız düz yüzeyden ölçüm istenmez |
Kutu profilden üretilen U gövdeli ayaklarda dikey parçalar ile üst ve alt parçalar gönyesinde kesilir, birleştirilip kaynaklanır ve kaynak dikişleri taşlanır. Bu birleşim noktaları ile iç köşeler, elektrostatik alanın zayıfladığı bölgelerdir; kalınlık kontrolü bu yüzden yalnız geniş düz yüzeyden değil, köşelerden de yapılır. Gövde tipleri ve kesit seçimi için kutu profil masa ayağı yazımıza, yüzey işleminin üretim akışındaki yerine ise metal masa ayağı imalatı yazımıza bakabilirsiniz.
Renk şartnamede kod ile verilir; “antrasit”, “krem” ya da “gri” tarifleri üretici ile alıcı arasında farklı karşılıklar bulur. Ofis ve büro mobilyası projelerinde en sık istenen kodlar şunlardır:
Doku ve parlaklık ayrı bir başlıktır: aynı RAL kodu mat, yarı mat, parlak ve tekstürlü olarak dört farklı görünüm verir. Mat yüzeyler parmak izini daha az gösterir; tekstürlü yüzeyler ise çizik ve mikro darbeleri gizlediği için yoğun kullanılan ortak alan masalarında tercih edilir. Kod ile doku birlikte yazılmadığında teklif ile teslimat arasında görünüm farkı çıkar.
Seri üretim yapan bir büro mobilyası satıcısı için asıl mesele tek bir ayağın rengi değil, yüz ayağın aynı renkte olmasıdır. Toz boya masa ayağı toptan alımında tutarlılığı belirleyen üç uygulama vardır: aynı siparişin tek parti boya ile boyanması, boya lot numarasının kayda geçmesi ve tekrar siparişte önceki lotun referans alınması. Farklı lotlar arasında aynı RAL kodunda bile gözle görülür ton farkı oluşabilir; bu fark tek başına duran bir masada fark edilmez, yan yana dizilmiş on masada hemen görünür.
Pratikte üç kural işe yarar. Birincisi, proje adedini bölmeden tek seferde sipariş etmek. İkincisi, ikmal ihtimali olan projelerde başlangıçta yüzde beş yedek parça almak. Üçüncüsü, tekrar siparişte önceki sevkiyattan bir numune göndermek; hattaki renk eşleştirmesi bu numune üzerinden yapılır. Parti büyüklüğünün maliyete etkisini metal masa ayağı toptan alım yazımızda ayrıntılı ele almıştık.
Yüzey kaplamasında iki ayrı kavram sıkça karıştırılır ve alıcı açısından bu karışıklık pahalıya mal olur. Dayanım testleri; aşınma, yapışma ve kaplama kalınlığı ölçümleri gibi standartlaşmış deneylerdir ve akredite laboratuvar işidir. Bizim ürünlerimizde bu testler yurt dışındaki bağımsız laboratuvarlarca yapılır. Fabrika içi kalite kontrol ise üretim sırasında bizim yürüttüğümüz aşamalardır: hammadde girişi, ilk parça onayı, ölçü ve delik kontrolü, kaynak kontrolü, yüzey işlem kontrolü, parti tutarlılığı ve sevkiyat öncesi son kontrol.
Bir toz boya masa ayağı tedarikçisi “biz test ettik” dediğinde, bunun hangisi olduğunu sormakta fayda var. Üçüncü taraf laboratuvar raporu, üreticinin kendi beyanından her zaman daha güçlüdür; ihracat projelerinde ve kurumsal alımlarda talep edilen de budur.
Aşağıdaki altı başlık elinizdeyse toz boya masa ayağı teklifi aynı gün içinde çıkar; eksik olduğunda yazışma birkaç güne yayılır.
Ölçü setini nasıl kuracağınızı metal masa ayağı ölçüleri yazımızda madde madde anlattık; hangi gövde tipinin hangi masaya uyduğunu görmek için metal masa ayağı çeşitleri yazımıza bakabilirsiniz. U gövdeli Armelik ve Kadırga, traverse bağlanan İspela ve Lefka modelleri listelenen tüm RAL kodlarında üretilir.
Toz boya masa ayağı kaç mikron olmalı?
Endüstriyel uygulamada tek katta 60-100 mikron aralığı yaygındır. Şartnameye tek bir değer değil, alt ve üst sınır birlikte yazılır ve ölçümün iç köşelerden de alınacağı belirtilir.
Aynı RAL kodunu verdim, neden iki sipariş farklı görünüyor?
Büyük ihtimalle iki farklı boya lotu kullanılmıştır. Aynı RAL kodunda bile lotlar arasında ton farkı olabilir; tekrar siparişlerde önceki sevkiyattan numune göndermek bu farkı ortadan kaldırır.
Özel RAL kodunda toptan üretim yapıyor musunuz?
Evet. Standart kodların yanında projeye özel RAL kodlarında da üretim yapılır; adede bağlı olarak boya temin süresi teslim takvimine eklenir.
Projeniz için doğru yüzey şartnamesini birlikte kuralım: modelleri ve kesitleri masa ayağı kategorimizden inceleyebilir, tüm gövde tipleri için kataloğumuzu indirebilir; seçtiğiniz RAL kodunda toz boya masa ayağı numunesi ya da toplu teklif için İstanbul Arnavutköy Hadımköy’deki fabrikamıza doğrudan ulaşabilirsiniz.